Nằm trong con hẻm thông 2 tuyến đường Nguyễn Đình Chiểu và Võ Văn Tần, căn nhà số 287/70 Nguyễn Đình Chiểu – di tích lịch sử đặc biệt, nơi từng cất giấu hơn 2 tấn vũ khí phục vụ các chiến sĩ Biệt động Sài Gòn trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.
Căn nhà được ông Trần Văn Lai mua lại vào năm 1966 với mục đích làm cơ sở bí mật. Dưới vỏ bọc sửa chữa nhà, ông đã cho đào hầm với lý do xây hố ga nhà vệ sinh, đồng thời tổ chức vận chuyển vũ khí từ ngoại ô vào nội đô để cất giấu an toàn.
Du khách tham quan không khỏi bất ngờ khi biết ngay giữa trung tâm TPHCM lại tồn tại một căn hầm chứa hơn 2 tấn vũ khí ngay trong một căn nhà bình thường. Sự khéo léo trong ngụy trang và vận chuyển vũ khí khiến nhiều người khâm phục trí tuệ và lòng dũng cảm của các chiến sĩ biệt động.
Anh Nguyễn Công Dũng (Hà Nội) cho biết, nơi đây là một trong những “địa chỉ đỏ” thu hút hàng ngàn lượt người dân và du khách đến tham quan, tìm hiểu lịch sử. Nhiều người, đặc biệt là thế hệ trẻ cảm nhận rõ hơn sự khốc liệt và hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất nước nhà của lực lượng Biệt động Sài Gòn. Đồng thời, vừa lan tỏa niềm tự hào về truyền thống yêu nước và truyền lửa cho thế hệ tương lai, gìn giữ và bảo vệ Tổ quốc.
Ngôi nhà có diện tích khoảng 35 m2, nhưng bên dưới là hệ thống hầm dài hơn 8 m, rộng 2 m, sâu 2,5 m.
Miệng hầm được giấu kín dưới nền gạch, được ngụy trang bằng 6 viên gạch thông thường, đặt gần cầu thang; nắp hầm dài 60 cm, rộng 40 cm, có chốt vặn để mở bằng khoen nhấc.
Căn hầm chỉ cách Dinh Độc Lập hơn 1,5km, nhưng toàn bộ quá trình đào hầm, vận chuyển và cất giấu vũ khí vẫn được giữ bí mật tuyệt đối. Căn nhà từng bị địch nghi ngờ và bắn phá, song bí mật về hầm vũ khí vẫn không bị phát hiện.
Bên trong hầm thiết kế các khung tròn nối với ống thoát nước, vừa thông khí, vừa tạo lối thoát hiểm cho các chiến sĩ khi cần thiết.
Bộ ván được khoét rỗng để giấu vũ khí.
Từng đợt vũ khí như thuốc nổ, kíp nổ, lựu đạn, đầu đạn B40, súng AK… được vận chuyển từ ngoại ô đưa vào nội đô qua những chiếc sọt trái cây, cà tăng…
Một số hình ảnh các chiến sĩ Biệt động Sài Gòn.
Xe máy, ống nhòm, máy chụp hình…được các chiến sĩ Biệt động Sài Gòn sử dụng được trưng bày tại căn nhà.
Di tích “Hầm chứa vũ khí của Biệt động Sài Gòn tấn công Dinh Độc Lập Tết Mậu Thân năm 1968” được công nhận là di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia. Chủ căn nhà số 288/70 Nguyễn Đình Chiểu là ông Trần Văn Lai, qua đời năm 2002. Ông Lai được Đảng, Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 2015.
Người dân tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại không gian trưng bày trong căn nhà số 288/70 Nguyễn Đình Chiểu.
TPHCM tổ chức Lễ giỗ tập thể các Liệt sĩ Biệt động Sài Gòn
