Sáng 6/5, Trung tâm Hỗ trợ sáng kiến phát triển cộng đồng (SCDI) tổ chức chương trình “Họp điều phối các dự án tại Nghệ An năm 2026” với sự tham gia của ngành y tế, các bệnh viện chuyên khoa, CDC Nghệ An cùng nhiều nhóm cộng đồng hoạt động trong lĩnh vực phòng chống HIV/AIDS.
Nghệ An tập trung can thiệp nhóm nguy cơ cao để kiểm soát HIV/AIDS.
Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, TS.BS Nguyễn Văn Thương, Phó giám đốc Sở Y tế Nghệ An cho biết, trong bối cảnh các chương trình mục tiêu quốc gia đang giảm dần, trách nhiệm triển khai công tác phòng chống HIV/AIDS, lao, sốt rét và sức khỏe tâm thần hiện chủ yếu được giao cho địa phương.
Vì vậy, sự đồng hành của các dự án quốc tế, tổ chức cộng đồng có vai trò quan trọng trong hỗ trợ chuyên môn, tiếp cận người bệnh và duy trì hoạt động can thiệp tại cơ sở.
TS.BS Nguyễn Văn Thương, Phó giám đốc Sở Y tế Nghệ An nhấn mạnh, sự đồng hành của các dự án quốc tế, tổ chức cộng đồng có vai trò quan trọng trong hỗ trợ chuyên môn, tiếp cận người bệnh và duy trì hoạt động can thiệp tại cơ sở.
Theo lãnh đạo Sở Y tế Nghệ An, do nguồn lực địa phương còn hạn chế nên các hoạt động cần triển khai theo hướng trọng tâm, trọng điểm, tập trung sâu vào nhóm nguy cơ cao và địa bàn phức tạp để nâng cao hiệu quả can thiệp. Trong đó, địa bàn Quế Phong được xác định là địa bàn trọng điểm về ma túy và HIV; còn địa bàn TP Vinh (cũ) cần chú trọng can thiệp ở nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM).
TS.BS Nguyễn Văn Thương cũng yêu cầu các đơn vị định kỳ báo cáo kết quả hoạt động về Sở Y tế để kịp thời tháo gỡ khó khăn, đồng thời tăng lồng ghép giữa các chương trình như HIV và lao nhằm mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ, tránh chồng chéo và sử dụng hiệu quả nguồn lực.
Báo cáo tại cuộc họp, ông Thái Văn Nhàn, Phó Trưởng khoa Phòng chống HIV/AIDS (CDC Nghệ An) thông tin, từ khi ghi nhận ca HIV đầu tiên đến hết năm 2025, toàn tỉnh có 11.169 trường hợp nhiễm HIV, trong đó 4.727 trường hợp đã tử vong, hiện còn 6.442 người nhiễm HIV đang được quản lý. Người nhiễm HIV chủ yếu là nam giới, tập trung ở nhóm tuổi 25-34 và nhóm tiêm chích ma túy.
Buổi sinh hoạt nhóm của cộng đồng đồng giới nhằm chia sẻ kiến thức, kết nối hỗ trợ phòng, chống HIV/AIDS.
Theo CDC Nghệ An, dù dịch HIV/AIDS đang từng bước được kiểm soát nhưng nguy cơ lây nhiễm vẫn tiềm ẩn trong cộng đồng do tình trạng kỳ thị, tự kỳ thị khiến nhiều người ngại tiếp cận xét nghiệm và điều trị. Trong khi đó, nhóm sử dụng ma túy thường xuyên di biến động, còn nhóm MSM chủ yếu kết nối qua mạng xã hội nên khó tiếp cận trực tiếp.
Đại diện SCDI cho biết, trong năm 2025, các nhóm cộng đồng đã tiếp cận hơn 3.700 khách hàng thuộc nhóm nguy cơ cao, thực hiện gần 3.000 lượt xét nghiệm HIV và phát hiện 37 ca dương tính mới. Đáng chú ý, số ca HIV mới ở nhóm MSM vượt 150% chỉ tiêu đề ra, trong khi nhóm tiêm chích ma túy vẫn là nhóm nguy cơ phức tạp nhất.
Nhiều khó khăn từ các nhóm đồng đẳng và Trung tâm Y tế vùng cao đã được lãnh đạo bệnh viện, đơn vị chuyên môn giải đáp trực tiếp.
Ngoài nội dung về phòng chống HIV/AIDS, cuộc họp còn đánh giá các mô hình chăm sóc sức khỏe tâm thần cộng đồng tại Nghệ An; kết quả phối hợp giữa SCDI và SSDC trong công tác phòng chống lao, can thiệp giảm hại ma túy và hỗ trợ cộng đồng. Các đại biểu cũng thảo luận cơ chế phối hợp giữa các bên nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, tiếp cận và hỗ trợ người bệnh tại cơ sở.
Đồng thời, nhiều khó khăn từ các nhóm đồng đẳng và Trung tâm Y tế vùng cao đã được lãnh đạo bệnh viện, đơn vị chuyên môn giải đáp trực tiếp. Các ý kiến tập trung vào khó khăn trong chuyển gửi, quản lý và duy trì điều trị HIV/AIDS tại vùng sâu, vùng xa do giao thông cách trở, thiếu nhân lực và người bệnh ngại đi xa.
Ngành y tế cũng trao đổi các giải pháp hỗ trợ chuyên môn, tăng cường phối hợp chuyển tuyến và phát huy vai trò mạng lưới đồng đẳng tại cộng đồng.
Theo các đại biểu, để hướng tới mục tiêu chấm dứt dịch AIDS vào năm 2030, Nghệ An cần tiếp tục mở rộng truyền thông đa nền tảng, tăng xét nghiệm HIV tại cộng đồng, củng cố mạng lưới tiếp cận viên và tăng phối hợp liên ngành trong quản lý, điều trị người bệnh.
Được chữa khỏi cả HIV lẫn ung thư nhờ yếu tố không ngờ từ người thân
